De titel van dit artikel verklapt het al een beetje, de beste brandstof voor je kamado is houtskool. Waarom dit is en welke verschillen er eigenlijk zitten in houtskool ga ik helemaal uitleggen in dit artikel. De brandstof heeft invloed op het gebruiksgemak, smaak en kwaliteit van de gerechten die je uit je kamado gaat toveren. Het is dus belangrijk om de juiste houtskool te kiezen. 

Gebruik enkel natuurlijke producten

Allereerst is het belangrijk om enkel natuurlijke producten te gebruiken in je kamado. De kamado is namelijk luchtdicht afgesloten en is zuurstofarm aan de binnenkant. Dit is precies de reden waarom je zo lang met je houtskool kunt doen in je kamado. Het effect hiervan is echter ook dat je alles proeft in je gerecht wat je binnenin je kamado gebruikt.

Het is daarom super belangrijk enkel natuurlijke producten te gebruiken. Dus absoluut géén zaken zoals witte chemische aanmaakblokjes, lampenolie, terpentine etc (ik maak de gekste dingen mee) gebruiken om je kamado aan te steken.

Gebruik ook geen briketten als brandstof, gebruik altijd 100% natuurlijke houtskool in je kamado. In briketten zitten bindmiddelen (hoe krijg je anders een mooi geperst blokje), wordt houtskool gruis (afval) gebruikt en/of wordt afvalhout gebruikt van ongecontroleerde herkomst. En dit hout kan best verf of impregneermiddel bevatten. Neem het risico niet, gebruik gewoon lekker houtskool in je kamado.

Chemische rotzooi trekt bovendien in je poreuze keramiek, dit proef het direct terug in je gerecht maar ook nog de keren daarna..

Aanmaak materiaal

Binnen dit artikel ga ik op het aansteken niet in aangezien je in dit artikel helemaal kunt teruglezen hoe het zit met het aansteken van je kamado, maar gebruik in ieder geval een natuurlijk product. Persoonlijk ben ik fan van aanmaak wokkels die bestaan uit een houtkrullen met een bijenwas, waardoor ze hevig en lang branden. In vergelijking met een bruin geperst blokje uit de bouwmarkt of supermarkt zit er veel meer power in. Aanrader!

Houtskool: hoe herken je goede houtskool?

Houtskool is een leuk onderwerp. Het is erg betekenisvol binnen het uiteindelijke gerecht wat je gaat maken qua smaak. Naast de smaak die houtskool geeft kan je houtskool vergelijken op basis van kwaliteit, consistentie, brandvermogen en prijs.

Op gebied van kwaliteit en consistentie is het belangrijk dat je een kwaliteit continu voorhanden hebt. Niets is zo irritant namelijk dat je lekker wilt gaan koken en je houtskool niet in orde is. Herkomst en een goed product zijn belangrijk.

Van welke boomsoort houtskool wordt gemaakt beïnvloedt in hoge mate de smaak. Je hebt houtskool van bijvoorbeeld eik of walnoot, deze zijn al smaakvol en een beetje kruidig. Het nadeel is wel dat je deze smaak in ieder gerecht terug krijgt. Persoonlijk vind ik het daarom handig om een neutrale smaak te krijgen van de houtskool, wanneer ik smaak wil toevoegen voeg ik rookhout aan de houtskool toe om de perfecte smaakcombinatie te maken.

Gamhar houtskool 10 KG (Zuid Afrika)

Het brandvermogen kun je herkennen aan de dichtheid van de boom waar de houtskool van is gemaakt en de grote van de blokken. Hoe hoger de dichtheid, hoe zwaarder een blok van hetzelfde formaat wordt en hoe langer je ermee kunt koken en des te hoger de temperatuur die je kunt behalen. Dus vergelijk een blok van 10x10cm van een lichtere boomsoort en een zware boomsoort naast elkaar, je zult het verschil zien en merken. Aan de zak kun je het ook vaak zien: 10kg zware kwaliteit neemt minder ruimte in dan 10kg lichte kwaliteit en zit daarom in een kleinere zak. Zoek ook naar grote blokken, deze gaan langer mee in je kamado en helpen om de temperatuur makkelijker te beheersen. Over het algemeen is de houtskool bij een supermarkt of bouwmarkt geen kamado kwaliteit doordat het gemaakt is van een lichtere boomsoort en laat je dus liever staan.

Waar komt houtskool vandaan?

Houtskool wordt voornamelijk in Zuid Amerika en Afrika gemaakt. De afgelopen jaren is BBQ steeds populairder geworden wereldwijd, hierom is de vraag naar houtskool alsmaar toegenomen. De kwaliteitsstandaard in die landen is niet altijd hetzelfde als dat wij gewend zijn helaas. Ook wij merken dit.

We zijn ooit, jaren geleden, begonnen met een niet nader te noemen merk uit Zuid Amerika (blauw witte zakken). Op gegeven moment roken en proefden we een vieze, chemische smaak uit de houtskool. Bleken ze petroleum te gebruiken om de bomen aan te steken en sneller te laten verbranden, zodat ze sneller houtskool kregen. Of iemand vond een nagel van een treinbiels in een zak, bleken ze vieze treinbielzen te gebruiken om houtskool van te maken. Getver.

Daar dus snel mee gestopt en zijn we verhuisd naar Afrika, de gele zakken met Acacia houtskool. In principe een fijne houtskool, wel aan de lichte kant, maar op gegeven moment bleef deze houtskool een uur lang witte rook geven na het aansteken. Bleken ze het productieproces te hebben ingekort om sneller houtskool te produceren. Ook weer verder kijken dus.

De landen kunnen de vraag moeilijk aan en proberen dus op de een of andere manier toch snel houtskool te produceren.

Wat is dan wel goede houtskool?

Wij werken al langere periode met de gamhar houtskool van Smokin’ Flavours. Deze is knetterhard en gaat daardoor lang mee, grote blokken, is neutraal qua smaak en is prijstechnisch ook nog eens heel voordelig (we hebben altijd een 4=3 aanbieding en een speciale verzend aanbieding via de pakketpost). Van deze boomsoort worden ook dekken van schepen van gemaakt, dus je kunt nagaan hoe hard het is. Een bijkomend voordeel is dat de zakken in Nederland gevuld worden en daardoor veel minder gruis bevatten dan zakken die elders op de wereld gevuld worden. Ook hebben we vertrouwen in consistentie van de kwaliteit omdat we redelijk wat volume doen (pallets per week) en daardoor meer controle hebben over de aanvoer. 

Nu je een kamado in je bezit hebt is het wel zo fijn dat je hem goed weet te gebruiken. In een aantal artikelen ga ik daarom in op temperatuurbeheersing, onderhoud en het op de juiste manier aansteken van de houtskool in je kamado. Wanneer je onderstaande stappen volgt is je kamado in 15 minuten op temperatuur en kan je starten met grillen! Ideaal dus ook om ‘s avonds voor 1 of 2 gangen je kamado aan te steken.

Hoe werkt temperatuur in je kamado?

Als eerste is het belangrijk dat je begrijpt hoe een kamado werkt. Een kamado is een keramische barbeque die weinig lucht en zuurstof nodig heeft om te werken. Door de zuurstof in de kamado gaat de houtskool branden, meer zuurstof staat gelijk aan meer ontbranding, en daarmee hogere temperatuur. Om meer zuurstof toe te voegen werk je met de schuiven onderop en bovenop je kamado, veel zuurstof is bij het aansteken hierom belangrijk. Je wilt maximale zuurstof bij het aansteken! Dus altijd de schuif onderaan helemaal open, deksel op en laten staan en ook de bovenste schuif helemaal open (of de dop eraf wanneer dit kan bij jouw kamado).

Tip 1: Start daarom altijd met een schoongemaakte kamado

Wanneer er as in je kamado achter is gebleven van de vorige sessie beperkt dit de zuurstof doorgang. Het hierom belangrijk dat je voor het opnieuw aansteken je kamado altijd even as vrij maakt. Des te makkelijker is de temperatuur te beheersen én des te sneller is jouw kamado op temperatuur. Houtskool gebruik je steeds opnieuw in je kamado. Het schoonmaken is heel makkelijk en kan grofweg op twee manieren:

  1. Roer met een aspook door de houtskool die is achtergebleven na je laatste stooksessie. De as valt door de dubbele bodem en daar schraap je de as langs de onderste ventilatie schuif eruit. Sommige kamados zoals de Kamado Joe hebben een handige aslade, waar de as in valt en je deze er dus gemakkelijk uit kunt halen. Big Green Egg heeft weer een handige asschep die je kunt gebruiken om het as in te schuiven. Bij veel kamados wordt een passende aspook standaard meegeleverd.
  2. Met behulp van de Kick Ash Basket wordt het leven een stuk gemakkelijker. Dit kolenmandje plaats je onderin de kamado en vervolgens gaan hier de kolen in. Aan het begin van de stooksessie haal je het mandje eruit met de kolen, je schud het uit boven een doos of vuilnisbak goed door elkaar en al het as en het gruis wat je niet opnieuw wilt gebruiken valt door de spijlen van het mandje eruit. Mandje gaat er terug in, wat kolen erbij en je bent klaar voor de volgende stap (zie ook de video), het aansteken. De Kick Ash Basket heeft daarnaast ook als voordeel dat de temperatuur van je kamado beter te beheersen is, er zit namelijk meer zuurstof onderin je kamado door het mandje.

Welke manier jij handig vindt kun je het beste zelf bepalen uiteraard.

Tip 2: Gebruik de juiste brandstof in je kamado, enkel natuurlijke producten

Welke brandstof je gebruikt kan ook de manier van aansteken beïnvloeden. Ik ga nu niet teveel in op welke brandstof en waarom, dit leg ik allemaal binnen dit artikel uit: de beste houtskool in je kamado. In het kort is het belangrijk dat je enkel natuurlijke, ecologische producten gebruikt in je kamado. Chemische producten trekken namelijk in je keramiek en geven een vieze smaak.

Gebruik daarom geen briketten in je kamado, maar kwaliteits houtskool van zware kwaliteit met hoge dichtheid, hier heb je namelijk lang plezier van. Onze #1 houtskool is de Gamhar houtskool van Smokin’ Flavours. Deze is neutraal qua smaak (smaak voeg je namelijk toe met rookhout) en is knetterhard waardoor je hogere temperatuur kunt bereiken en zelfs 10 uur op 200 graden kunt grillen op één lading! De grote blokken helpen ook weer de zuurstof in je kamado, waardoor temperatuurbeheersing makkelijk wordt. Win-win-win dus!

Om de houtskool daadwerkelijk aan te maken gebruiken wij aanmaak wokkels. Dit zijn houtkrullen met een natuurlijke bijenwas erin verwerkt. Door de bijenwas branden ze hevig én lang (ongeveer 7-8 minuten). Een bruin geperst blokje zonder een bijenwas is veel minder krachtig en brand daardoor minder hevig.Een andere methode is het gebruiken van een looftlighter. Hiervoor heb je wel stroom nodig bij je kamado. De looftlighter gaat extreem hete lucht produceren waardoor de houtskool aangaat. Mijn ervaring is dat dit goed werkt bij wat lichtere houtskool maar minder goed bij de zwaardere houtskool die ik juist zo graag gebruik. Lees er alles over in dit artikel.

Stappenplan kamado aansteken

In onderstaande stappen ga ik uit van de hoge kwaliteit houtskool zoals hierboven beschreven en de aanmaak wokkels.

  1. Zet de onderste schuif en de bovenste schuif helemaal open (of haal de dop eraf wanneer dit kan). Vul je kamado voor ongeveer de helft met houtskool.
  2. Maak een grote kuil in je houtskool, draai 2 a 3 wokkels goed uit elkaar en leg ze in de kuil zover mogelijk uit elkaar.
  3. Bouw een luchtige toren boven de wokkels. Steek dan de wokkels aan, het is de bedoeling dat de vlammen die ontstaan lekker door de houtskool heen gaan en de houtskool aansteken. Krijg je veel witte rook? Dan stikt de wokkel en is je toren niet luchtig genoeg, of je hebt de wokkel niet voldoende uit elkaar gedraaid.
  4. Laat de deksel open staan tot de wokkels zijn uitgebrand (ongeveer 7-8 minuten). Doe vervolgens het deksel dicht en laat je kamado op temperatuur komen.

Ready! Regel de temperatuur met de schuifjes en zet de accessoires erin die je wilt gaan gebruiken zoals de plate setter. Ga je aan de slag met een hoge temperatuur voor bijvoorbeeld een pizza, stook je kamado dan lekker door en zet de plate setter er later in. Ga je slow cooken is het belangrijk om vrij direct de plate setter erin te zetten om de temperatuur laag te houden.

En het doven van je kamado dan?

Da’s eigenlijk het makkelijkste: gewoon alle schuifjes, onderaan en bovenaan helemaal dicht en de houtskool dooft vanzelf. De zuurstof is namelijk vrijwel direct op en de houtskool heeft zuurstof nodig om te branden. Je kamado zal nog wel even warm blijven, aangezien alle warmte in het keramiek is getrokken. De volgende keer gebruik je dezelfde houtskool opnieuw bij je volgende sessie.